ر دنیای امروز کشاورزی، استفاده از آفت کش ها برای محافظت از محصولات کشاورزی در برابر آفات و حشرات مخرب، یکی از ارکان اساسی تولید پایدار و اقتصادی است. یکی از ترکیبات شیمیایی مؤثر در این زمینه، دلتامترین (Deltamethrin) است که به صورت گسترده در فرمولاسیون های مختلفی مانند امولسیون های قابل امولسیون شدن (EC)، گرانول ها و پودرها عرضه می شود. یکی از محصولات محبوب در بازار ایران، دلتامترین 2.5% زرین سم است که توسط شرکت زرین سم تولید و عرضه می شود. این مقاله به بررسی جامع قیمت، کاربرد، نحوه مصرف، مکانیسم عمل، مزایا، ویژگی و نکات ایمنی این آفت کش می پردازد.

دلتامترین چیست؟

دلتامترین یک ترکیب پیرترینوئیدی مصنوعی (Synthetic Pyrethroid) است که از متابولیت های طبیعی گل رنگ (Chrysanthemum cinerariifolium) ساخته شده است. این ترکیب با تأثیر بر سیستم عصبی حشرات، باعث فلج و در نهایت مرگ آن ها می شود. دلتامترین به دلیل طیف گسترده فعالیت، پایداری نسبی در محیط و سمیت پایین نسبت به پستانداران، از محبوب ترین آفت کش های مورد استفاده در کشاورزی و بهداشت عمومی است.

فرمولاسیون 2.5% EC (Emulsifiable Concentrate) به این معنی است که هر لیتر از محصول حاوی 25 گرم ماده مؤثر دلتامترین است. این فرمولاسیون برای استفاده در سمپاشی برگی طراحی شده و به راحتی در آب رقیق می شود.

کاربردهای دلتامترین 2.5% زرین سم

دلتامترین 2.5% زرین سم در کنترل طیف وسیعی از آفات مزرعه ای، باغی، گلخانه ای و حتی آفات بهداشتی کاربرد دارد. مهم ترین کاربردهای آن عبارتند از:

1. کاربرد در مزارع

• کنترل شته ها، سفیدبالک ها، عنکبوتی ها، کنه ها و کرم های برگ خوار در محصولاتی مانند گندم، جو، ذرت، سویا، سیب زمینی و سبزیجات برگی.
• مؤثر در برابر آفات لانه کننده مانند کرم های خوشه خوار در کلزا و چغندر قند.

2. کاربرد در باغات

• کنترل شپشک ها، شته ها، مگس میوه، کنه های قرمز و آفات دیگر در درختان میوه مانند سیب، گلابی، هلو، انار و انگور.

3. کاربرد در گلخانه ها

• به دلیل تأثیر سریع و فرّاری کم، برای کنترل آفات در گلخانه های سبزی و گل مناسب است.
• مؤثر در برابر تریپس ها، شته های گلخانه ای و سفیدبالک ها.

4. کاربرد در بهداشت عمومی

• گرچه این فرمولاسیون بیش تر برای کشاورزی طراحی شده، اما در صورت داشتن مجوزهای بهداشتی، می تواند برای مبارزه با پشه، مگس، کک و سوسک در محیط های شهری نیز استفاده شود.

نحوه مصرف و دوز توصیه شده

نحوه مصرف دلتامترین 2.5% زرین سم به نوع محصول، نوع آفت و شدت آلودگی بستگی دارد. با این حال، راهنمای کلی به شرح زیر است:

1. میزان مصرف

• در محصولات زراعی: 200 تا 400 سی سی در هر هکتار
• در باغات: 300 تا 500 سی سی در هر هکتار
• در گلخانه ها: 150 تا 250 سی سی در هر هکتار

2. روش اجرا

• محصول را به آب پاششی اضافه کرده و به خوبی هم بزنید تا امولسیون یکنواختی تشکیل شود.
• از سمپاش های فشاری یا تراکتوری با نازل های مناسب استفاده کنید.
• بهتر است سمپاشی در ساعات سرد روز (صبح زود یا عصر دیر هنگام) انجام شود تا از تجزه نوری دلتامترین جلوگیری شود.
• اطمینان حاصل کنید که تمام سطح برگ ها، به ویژه قسمت پشتی آن ها، مرطوب شده باشد.

3. دوره کارنس (Pre-harvest Interval - PHI)

• به طور معمول، دوره کارنس برای این ترکیب بین 3 تا 7 روز است، اما بسته به محصول متفاوت است. حتماً قبل از برداشت، رعایت دوره کارنس ضروری است.

مکانیسم عمل دلتامترین زرین سم

دلتامترین با ورود به بدن حشره، بر کانال های سدیم در غشای نورون ها تأثیر می گذارد. این ترکیب باعث باز ماندن کانال های سدیم و اختلال در هدایت پیام های عصبی می شود. در نتیجه، حشره دچار اسپاسم عضلانی، فلج و در نهایت مرگ می شود. این اثر در مدت زمان بسیار کوتاهی (چند دقیقه تا چند ساعت) رخ می دهد.

مزایای دلتامترین 2.5% زرین سم

1. اثر سریع: فلج آفات در کمتر از 24 ساعت.
2. طیف گسترده: مؤثر علیه آفات آسیاب دهنده و مکنده.
3. پایداری نسبی: در برابر باران و نور خورشید مقاومت مناسبی دارد.
4. سازگاری با ماشین آلات: به راحتی در آب حل می شود و مسدودکننده نازل نیست.
5. هزینه مناسب: در مقایسه با برخی آفت کش های مدرن، قیمت رقابتی دارد.

قیمت دلتامترین 2.5% زرین سم (بر اساس وضعیت دسامبر 2025)

قیمت این محصول تحت تأثیر عواملی مانند نرخ ارز، هزینه مواد اولیه، سوبسید دولتی و تقاضای بازار است. در دسامبر 2025، قیمت تقریبی دلتامترین 2.5% زرین سم در ایران به شرح زیر است:

• بسته بندی 1 لیتری: بین 1,800,000 تا 2,200,000 ریال
• بسته بندی 5 لیتری: حدود 8,500,000 تا 10,000,000 ریال (با تخفیف حجمی)
• بسته بندی 20 لیتری: برای کشاورزان بزرگ مقیاس و مراکز توزیع، بین 32 تا 38 میلیون ریال

این قیمت ها ممکن است در استان های مختلف و نزد فروشندگان متفاوت باشد. همچنین، خرید از مراکز معتبر و دارای نمایندگی رسمی شرکت زرین سم، از جعل کالا جلوگیری می کند.

نکات ایمنی و زیست محیطی

• هنگام کار با این محصول، از لباس محافظ، دستکش، عینک و ماسک استفاده کنید.
• از تماس پوستی و استنشاق جلوگیری شود.
• در صورت بلع یا تماس چشمی، فوراً با پزشک یا مرکز مسمومیت تماس بگیرید.
• بقایای محصول را در محیط طبیعی رها نکنید و از ظروف خالی به درستی دفع کنید.
• از استفاده نزدیک به کندوی زنبورها و منابع آبی خودداری شود.